Іздеу Биыл ғарыштық мониторинг арқылы елімізде 2,6 мың заңсыз қалдық төгілген орын анықталды
Жәнібек Амангелді
Экология және табиғи ресурстар министрлігі қыркүйек айындағы жағдай бойынша ғарыштық мониторинг арқылы 2 637 заңсыз қалдық төгілетін орын анықталды, оның ішінде 2 213-і, 83%-ы жойылды, деп хабарлайды Elordainfo.kz ведомствоның баспасөз қызметіне сілтеме жасап.
Бүгінгі күнге дейін Шымкент, Шығыс Қазақстан, Солтүстік Қазақстан, Қызылорда және Ұлытау облыстарында анықталған қалдық үйіндісі толығымен жойылды. Павлодар облысында (99%), Алматы облысында (97%), Абай және Түркістан облыстарында (95%) жоғары көрсеткіштерге қол жеткізілді.
Дегенмен, кейбір аймақтарда жою көрсеткіші жеткіліксіз болып қалуда. Маңғыстау облысында анықталған қоқыс полигондарының 22%-ы, Атырауда 60%-ы, Жетісуда 68%-ы және Жамбылда 75%-ы жойылды. Қалған орындарда жұмыс әлі біткен жоқ.
2018 жылдан бері министрлік «Қазақстан Ғарыш Сапары» ұлттық компаниясымен бірлесіп, рұқсат етілмеген өндіріс және тұтыну қалдығын көметін орындарға ғарыштық мониторинг жүргізіп келеді. Ғарыштық түсірілім арқылы анықталған орындар туралы мәлімет жергілікті билік органдарына жіберіледі. Бұл жұмыстың барысын аймақтық экология департаменттері бақылайды.
Ғарыштық мониторингтен басқа, жергілікті жердегі жұмыстар күшейтілді. Барлық аймақта аймақтық экология департаменттерінің, жергілікті билік органдарының және полиция бөлімдерінің қатысуымен жедел штабтар жұмыс істейді. Рұқсатсыз қалдықты тастауды анықтау және кінәлілерді анықтау үшін мобильді топтар бірлескен рейдтер жүргізіп жатыр. Биыл 300-ден астам осындай рейд жүргізілді.
Соңғы жылдары анықталған рұқсатсыз қоқыс төгетін орындардың саны айтарлықтай азайды. 2018 жылы 8 680 қоқыс төгетін орын анықталса, 2025 жылы бұл көрсеткіш 3 828 болды, оның 3 629-ы немесе 97%-ы жойылды. Осылайша, олардың саны 2018 жылмен салыстырғанда үш еседен астам азайды.
Сонымен қатар, әкімшілік шаралар қабылданды. 2026 жылы қоршаған орта қалдықтарын басқару талаптарын бұзғаны үшін 239 лауазымды тұлға әкімшілік жауапкершілікке тартылды, жалпы сомасы шамамен 24 миллион теңге айыппұл өндірілді.
Сонымен қатар, заңнама рұқсат етілмеген жерлерде рұқсат етілмеген қоқыс полигондарын құру үшін әкімшілік жазаларды күшейтті. Тиісті түзету айыппұлды 100-ден 200 АЕК-ке дейін арттыруды, сондай-ақ көлікті және құқық бұзушылықты пайдаланылған басқа заттарды тәркілеуді көздейді.
Еске салсақ, Астананың тазалығына үлес қосып жүрген «Астана Тазалық» ккомпаниясының қызмкеткері Марал Күлпейісова өз жұмысының қыр-сырын айтып берген еді.
